Monastère de Ganden

དེ་ཡང་འཁོར་ལ་འབྱོན་པ་རྣམས་འབྱོན་བཞུད་མངས་པས་ཅུང་ཟད་ཐུགས་སུན་ནས། དབེན་དགོན་ཞིག་འདིངས་པའི་ཞུ་བ་སྔ་མོ་ནས་འབུལ་གྱིན་ཡོད་པས། དེའི་ཚེ་སྡེ་པ་དང་ཡོན་བདག་བུ་སློབ་སོ་སོ་ནས་དགོན་པ་རྙིང་པ་འབུལ་བ་དང་། གསར་པ་འདིངས་པའི་བདག་རྐྱེན་བྱེད་ཟེར་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་མང་དུ་བྱུང་བ་དེ་རྣམས་གང་བཟང་། ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་དུ་གསོལ་བ་བཏབ་ནས། མར་མེ་དང་མནལ་ལམ་སོགས་ཀྱི་ལྟས་བརྟགས་པས། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ནས་འབྲོག་རི་བོ་ཆེ་བཟང་བར་བྱུང་སྟེ། སྨོན་ལམ་གྲོལ་བ་དང་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས།

因随从往来频繁，宗喀巴略感厌倦；众人早已请求建立一座静修寺院。当时，各地首领、施主和弟子纷纷祈请：或愿奉献旧寺，或愿承担新建寺院的资助。为判断何处最合适，宗喀巴在觉沃仁波切前祈祷，并以灯兆、梦兆等观察。结果，诸处之中以卓日沃切最为吉祥。大祈愿法会结束后，宗喀巴亲临其地。

Le passage incessant de sa suite avait quelque peu lassé Tsongkhapa, et l’on demandait depuis longtemps la fondation d’un monastère retiré. À ce moment, seigneurs locaux, bienfaiteurs et disciples multiplièrent les requêtes : les uns proposaient d’offrir d’anciens monastères, les autres de financer un nouvel établissement. Pour reconnaître l’emplacement le plus favorable, Tsongkhapa pria devant Jowo Rinpoché et examina les signes donnés par les lampes, les rêves et d’autres présages. De tous les sites, Drok Riwoche se révéla le plus propice. Lorsque le Grand Festival de la Prière prit fin, Tsongkhapa s’y rendit en personne.

སློབ་དཔོན་དཀའ་བཅུ་པ་དང་། སློབ་དཔོན་འདུལ་འཛིན་པ་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་ཐོག་མ་མཛད་པའི་དགེ་འདུན་ཕལ་ཆེ་བས་འབྲོག་རི་བོ་ཆེར་བྱོན་ཏེ་དགེ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་བཏབ། ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོན་བདག་དང་། ཉེ་སྐོར་གྱི་བན་སྐྱའི་སྡེ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དང་བསླངས་སོགས་ཚད་མེད་པ། དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་པས་བསྒྲུབས་ནས་དེ་གའི་ལོ་ལ་གཟིམས་ཁང་གིས་ཐོག་དྲངས་བྲང་ཁང་རྫོགས་པར་གྲུབ་པ་བདུན་ཅུ་ལྷག་ཙམ་དང་། གཞི་བཏིང་བ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བ་བྱུང་། བྲང་ཁང་སོ་སོ་ཕལ་ཆེ་བ་ལའང་། འདུལ་བ་ནས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། དང་པོར་གཞི་བརྟག་པ་དང་། བརྟགས་ནས་དགེ་འདུན་ལ་གསོལ་བ་དང་། དེ་ནས་དགེ་འདུན་གྱིས་གནང་བ་སྦྱིན་པ་དང་། ལག་གི་བླ་སྐོ་བ་དང་། རྡོ་བཏེག་པའི་མཐའ་ལས་བྱུང་བའི་རུང་ཁང་གཅོད་པ་དང་། ཁང་པའི་ཚད་ལས་མ་ལྷག་པར་རྩིག་པ་སོགས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་དག་ཐེར་ཅན་མཛད་པས་མཁར་ལས་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་གསལ་བར་མཛད་དོ། །

以十难阿阇黎和持律阿阇黎为首的大部分僧众前往卓日沃切，建立甘丹南巴杰威林。各方施主以及附近僧俗自愿发心，欢喜参与营造。就在当年，以寝室为首、已经完工的房屋有七十余间，已经奠基的又超过一百间。多数房屋都依《毗奈耶》所说的程序建造：先察看地基，再向僧团提出，得到僧团许可并任命执事；随后核定搬运石料所涉及的净厨位置，使房屋不超过规定尺度，校正砌墙等做法。仅从营造制度一端，也使珍贵教法得以彰明。

La majeure partie de la communauté, menée par le maître versé dans les dix disciplines et par le maître gardien du Vinaya, se rendit à Drok Riwoche et fonda Ganden Nampar Gyalwai Ling. Des bienfaiteurs de toutes les régions ainsi que les communautés religieuses et laïques voisines offrirent spontanément leur aide et participèrent avec joie au chantier. La même année, plus de soixante-dix pièces, à commencer par les appartements, étaient achevées, et plus d’une centaine avaient déjà leurs fondations. La plupart furent construites selon la procédure prescrite par le Vinaya : examiner d’abord le terrain, présenter ensuite la demande à la communauté, obtenir son autorisation et nommer un responsable ; puis fixer l’emplacement de la cuisine rituellement pure en fonction du transport des pierres, empêcher que les bâtiments ne dépassent les dimensions réglementaires et rectifier les méthodes de maçonnerie. Ces seules règles de construction contribuèrent elles aussi à manifester le précieux enseignement.

རྗེའི་ཞལ་སྔ་ནས། སྒྲུབ་མཆོད་སོགས་ཚོགས་ཁང་དུ་བྱས་ན་དབང་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དཀྱིལ་འཁོར་སོགས་མཐོང་བའི་དགག་བྱ་ཆེ་བར་འདུག་པས། སྔགས་ཀྱི་སྒྲུབ་མཆོད་ཁང་པ་འགོལ་བ་ཞིག་ལོགས་སུ་བྱེད་དགོས་པར་སྣང་གསུངས།

宗喀巴说：“如果在集会堂内举行修供等仪轨，未受灌顶者也会看见坛城等，所犯禁忌很重；看来应当另设一间隔开的密法修供室。”

Tsongkhapa déclara : « Si les rites de pratique et d’offrande ont lieu dans la salle d’assemblée, ceux qui n’ont pas reçu l’initiation verront eux aussi les maṇḍalas et les autres objets, ce qui constitue une grave transgression. Il semble donc nécessaire d’aménager à part une salle fermée pour les pratiques tantriques. »

བྱ་ལོ་ཟླ་བ་གསུམ་པ་ནས་བཟོ་རིགས་པ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དུ་མ་བསགས་ཏེ། རྟེན་རྣམས་བཞེངས་པའི་བྱ་བ་ཉེ་བར་བརྩམས་སོ། །དེ་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་ཁྱམས་གཙང་ཁང་དང་བཅས་པ་ལ་ཀ་བ་བདུན་ཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་ས་ལ་དབུས་ཀྱི་གཙང་ཁང་དུ་སྟོན་པའི་སྐུ་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚད་ལས་ཅུང་ཞིག་གིས་ཆེ་བ་དང་། སྟེང་གི་གཙང་ཁང་དུ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལྷ་སུམ་ཅུ་རྩ་གཉིས། དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་པ་ལྷ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས། དཔལ་རྡོ་རྗེ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་གཞལ་ཡས་ཁང་བློས་བསླངས་རྣམས་རྒྱུ་རིན་པོ་ཆེ་འབའ་ཞིག་ལས་བསྒྲུབས་པ། དེ་ཡང་གཞལ་ཡས་ཁང་དང་ལྷ་གཞན་རྣམས་ཟངས་ལ་གསེར་གསོལ་བ། གཙོ་བོ་རྣམས་དང་། ཕྱོགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དང་སྙིང་པོའི་རྣལ་འབྱོར་མ་རྣམས་དངུལ་བཟང་པོ་འབའ་ཞིག་ལས་བཞེངས་པའི་གཙོ་བོ་ཡུམ་དང་བཅས་པ་རྣམས་རེ་རེ་ལའང་དངུལ་བྲེ་ཆེན་གཉིས་ལྷག་རེ་དང་། རྡོར་དབྱིངས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ལ་དངུལ་བྲེ་ཆེན་གཉིས་མ་ལོང་ཙམ་དང་། འཁོར་གྱི་ལྷ་བཅུ་གཉིས་ལ་རེ་རེ་ལའང་དངུལ་བྲེ་ཆེན་ཕྱེད་དང་གཉིས་རེ་ཅུང་མ་ལོང་ཙམ་དང་བཅས་པ་དང་། དེ་དག་ལ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། གཡུ་རྙིང་བཟང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྲ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས། རྒྱལ་བ་ཚེ་དཔག་མེད། རྗེ་བཙུན་བྱམས་མགོན། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཞལ་ཕྱག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གསེར་སྐུ་མདའ་ཚད་རེ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་གཙུག་ཏོར་རྣམ་པར་རྒྱལ་མ་དང་། གཙུག་ཏོར་གདུགས་དཀར་གཉིས་ཀྱི་གསེར་སྐུ་ཁྲུ་ཚད་རེ་དང་། གོས་དར་བཟང་པོ་མཐའ་ཡས་པ་བརྡུངས་པའི་དར་འདག་འབའ་ཞིག་ལས་བསྒྲུབས་པའི་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ཞལ་ཕྱག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་རྒྱབ་མཐོ་བཅུ་བདུན་ཡོད་པ་རྣམས་བཞེངས་ཤིང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། ལྷ་བཟོའི་བཟོ་ཐིག་དང་ཕྱག་ཚད་ཕལ་པ་མ་ཡིན་པར། ཤཱ་རིའི་བུ་དང་ཚངས་པ་ཨོ་ཌའི་བུ་ལ་སོགས་པས་ཞུས་པའི་ཕྱག་ཚད་ཀྱི་ཡི་གེའང་མང་དུ་ཡོད་མོད་ཀྱི། གཙོ་བོར་དཔལ་འཁོར་ལོ་བདེ་མཆོག་སྡོམ་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུད་ཀྱི་ལེའུ་གཅིག་གིས་ལྷའི་ཕྱག་ཚད་ཞིབ་པར་སྟོན་ཅིང་། དེའི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་རཏྣ་རཀྵི་ཏས་ཁྱད་པར་ཞིབ་ཏུ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང་། དཔལ་གཤིན་རྗེའི་གཤེད་དམར་པོ་དང་ནག་པོའི་རྒྱུད་གཉིས་ཀྱི་ལེའུ་རེ་རེས་ལྷའི་ཕྱག་ཚད་སྟོན་པ་རྣམས་གུང་ལེགས་པར་བསྒྲིགས་པའི་ཐིག་ཁོག་ནས་དྲངས་ཏེ། ལྷ་རྣམས་རྒྱལ་བས་གསུངས་པའི་ཕྱག་ཚད་དང་ལྡན་པར་བཞེངས་ཤིང་། དེ་དག་རྣམས་ལའང་རྒྱུའི་བྱིན་རླབས་སོགས་ཚུལ་བཞིན་དུ་མཛད།

明永乐十五年（1417）三月起，召集许多精通工巧的匠人，开始建造诸所依。经堂包括回廊与净室，占地相当于七十二根柱间；中央净室内造导师像，尺寸略大于觉沃仁波切像；上层净室内造吉祥密集三十二尊、卢伊巴系胜乐六十二尊与大金刚界坛城，各自连同宫殿及所依、能依，均以珍贵材料制成。宫殿和其余诸尊以鎏金铜造，主尊、四方如来与心髓瑜伽母以纯银造；各主尊及佛母用银都超过二大升，金刚界主尊接近二大升，十二眷属各略不足二大升半，并镶嵌无数珍宝和上等古玉。另造文殊、无量寿、弥勒、金刚怖畏等一箭高金像，尊胜佛母与白伞盖母各一肘高金像，又以众多上等绸缎制成完整的金刚怖畏绣像。所有造像都不是依普通匠人的尺度，而是综合舍利子、梵童子等请问所得的造像度量文献，特别依据《胜乐轮三摩地出生续》及其广释、《红阎摩敌续》《黑阎摩敌续》所定尺度画线，依佛所说的量度制作，并如法为材料加持。

À partir du troisième mois de 1417, quinzième année de Yongle sous les Ming, on réunit de nombreux artisans très savants dans leur métier et l’on entreprit la fabrication des supports sacrés. La salle des écritures, avec son déambulatoire et ses chambres intérieures, occupait l’équivalent de soixante-douze travées entre colonnes. Dans la chambre centrale fut réalisée une image du Maître, légèrement plus grande que celle de Jowo Rinpoché ; dans la chambre supérieure furent installés les trente-deux dieux de Guhyasamāja, les soixante-deux dieux de Cakrasaṃvara selon la tradition de Luipa et le grand maṇḍala du Vajradhātu, chacun avec son palais, ses supports et les divinités supportées, le tout en matières précieuses. Les palais et les autres divinités étaient en cuivre doré ; les figures principales, les tathāgatas des quatre directions et les yoginīs essentielles étaient en argent pur. Chaque divinité principale et sa parèdre employait plus de deux grandes mesures d’argent ; la figure centrale du Vajradhātu en approchait deux ; chacune des douze divinités de l’entourage, un peu moins de deux mesures et demie. Elles étaient serties d’innombrables joyaux et d’excellentes turquoises anciennes. On fabriqua encore des statues d’or de Mañjuśrī, Amitāyus, Maitreya et Vajrabhairava hautes d’une flèche, des statues d’or d’Uṣṇīṣavijayā et de Sitātapatrā hautes d’une coudée, ainsi qu’une image brodée complète de Vajrabhairava, entièrement faite d’une grande quantité de soieries fines. Aucune de ces images ne suivit les proportions ordinaires des artisans : elles combinèrent les textes iconométriques issus des questions de Śāriputra, Brahmaputra et d’autres. Les tracés se fondèrent notamment sur les mesures établies par le Tantra de la naissance du samādhi de Cakrasaṃvara et son vaste commentaire, ainsi que par les tantras du Yamāri rouge et noir. Les images furent donc réalisées selon les mesures enseignées par le Bouddha, et leurs matériaux reçurent les consécrations prescrites.

ལུང་བསྟན་པའི་སྐུའི་རགས་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་ཟ་མ་ཏོག་བསྟན་པ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ། མ་ཉམས་པར་ཙན་དན་འབའ་ཞིག་ལས་བསྒྲུབ་པའི་སྒྲོམ་དུ་བཞུགས་པ། སོ་སོས་དད་འབུལ་གྱི་དངུལ་བྲེ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་སོགས་ཀྱིས་གདུང་རྟེན་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཆ་ཚད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲ་སྣ་ཚོགས་པས་སྤྲས་པ་བཞེངས་ཏེ། དེ་དག་གི་བུམ་པར་སྐུ་གདུང་སྣམ་སྦྱར་གྱིས་དྲིལ་བ་ཙན་དན་གྱི་སྒྲོམ་དང་བཅས་པ་བཞུགས་ཤིང་། རིམ་གཉིས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་པ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྡོ་རྗེ་སློབ་མ་དག་པ་རྣམ་བརྒྱད་ཀྱི་ལྷག་བདུན། རྒྱལ་ཚབ། འདུལ་འཛིན། མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སོགས་ཀྱིས་རབ་གནས་རྨད་བྱུང་གནང་བ་དངུལ་གདུང་མཐོང་བ་དོན་ལྡན་དུ་གྲགས་པ་མིང་དོན་གནས་ཀྱི་བྱིན་རླབས་ཀྱི་སྐྱེ་དགུའི་ནོར་བུ་འདི་ལ་ཡང་ཕྱི་དུས་སུ་དཔའ་རིས་གསེར་ཏོག་ནང་སོས་དེ་ནང་རྟེན་བྱས་ཏེ་རྣམ་རྒྱལ་མཆོད་རྟེན་ཕྲ་རྒྱན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེང་འོག་བར་གསུམ་ལ་འོས་པའི་བླ་མ་ཡི་དམ་ཆོས་སྐྱོང་སྐུ་དུ་མས་སྤྲས་པ་ཁྱད་འཕགས་འདི་བྱས་སོ། །

为使这座盛放色身遗骨的宝函成为教法久住的缘起，法体被安置在完全由檀香木制成的棺椁中。众人以信施所献十八大升白银等，依前述比例建成舍利塔，并镶饰各种珍宝；再将以袈裟包裹的法体连同檀香木棺安奉在塔瓶内。通达二次第三摩地的清净金刚弟子中，包括嘉曹、持律者、克主一切智等在内的七位弟子，为之举行殊胜开光。此银塔名为“见者有义”，名实相符，成为加持众生的宝藏。后来，帕日金托囊索又以它为内藏，建造胜利塔，塔的上、中、下三层饰以多尊上师、本尊与护法像。

Afin que ce précieux coffret contenant les restes du corps physique constitue un auspice pour la longue permanence de l’enseignement, le corps sacré fut placé dans un cercueil entièrement fait de bois de santal. Avec dix-huit grandes mesures d’argent et d’autres dons de foi, on édifia un stūpa funéraire selon les proportions décrites plus haut et on l’orna de diverses pierres précieuses ; le corps enveloppé de robes monastiques, avec son cercueil de santal, fut ensuite placé dans le vase du stūpa. Sept purs disciples vajra maîtrisant les samādhis des deux étapes, parmi lesquels Gyaltsab, le gardien du Vinaya et Khedrup l’Omniscient, célébrèrent une consécration exceptionnelle. Ce stūpa d’argent reçut le nom de « Significatif à la vue » et, fidèle à ce nom, devint un trésor de bénédictions pour les êtres. Plus tard, Pari Sertok Nangso l’utilisa comme relique intérieure et construisit un stūpa de la Victoire, dont les niveaux inférieur, médian et supérieur furent ornés de nombreuses images de maîtres, divinités tutélaires et protecteurs du Dharma.

拉撒东五十里噶勒丹山。宗喀巴先在大昭，率众喇嘛攒昭诵经然灯。众喇嘛求立寺院，宗喀巴乃手举金刚菩萨云：宜在旺固尔山创建。遂造大经堂，内塑桑堆德木楚克多尔影佛像。又修沙尔孜、江孜二处札仓，以供众喇嘛栖止。相传至今有三百八十余年。其形势与布达拉略同。其经楼佛像，幢幡宝盖，华丽与大小昭相似，乃宗喀巴坐床之所，示寂于噶勒丹寺。弥勒佛前，为黄教发源之地，有黄教堪布喇嘛主之。

À cinquante li à l’est de Lhassa se trouve le mont Gelédan. Tsongkhapa résida d’abord au Grand Jokhang, où il dirigea de nombreux lamas dans la récitation des sūtras et l’allumage des lampes devant les images rassemblées. Les lamas demandèrent la fondation d’un monastère ; Tsongkhapa leva alors une image de Vajrapāṇi et déclara qu’il fallait le bâtir au mont Wanggu’er. Une grande salle des écritures fut construite et reçut des images de Samdü Demchok Dorje ; les deux collèges de Shartse et Jangtse furent également aménagés pour loger les moines. Selon la tradition, plus de trois cent quatre-vingts ans s’étaient déjà écoulés. Sa disposition rappelle dans l’ensemble celle du Potala. Les images, bannières, drapeaux et dais de la bibliothèque des sūtras rivalisent de splendeur avec ceux du Grand et du Petit Jokhang. Ce fut le siège de Tsongkhapa, qui mourut à Gelédan. Devant le Bouddha Maitreya se trouve le berceau de l’école des Bonnets jaunes, administré par un lama khenpo de cette école.

甘丹寺召东九十里，形势同布达拉，极其华丽，乃宗卡巴坐床之所。山上多有遗迹，为黄帽喇嘛发源之地。

Le monastère de Ganden se trouve à quatre-vingt-dix li à l’est du Jokhang. Sa disposition ressemble à celle du Potala et il est extrêmement somptueux. Il fut le siège de Tsongkhapa. La montagne conserve de nombreux vestiges et constitue le berceau des lamas aux Bonnets jaunes.

又有白蚌、甘丹、色腊、桑鹅四大寺，远近拱挹。寺中剌麻多者五千余，次者二三千。而甘丹寺距布达拉八十里，则宗喀巴成道之所，有遗塔及所坐禅榻，而宗角园、卡契园、经园诸胜，错落其间。遇节期，则达赖升坐，讲甘珠尔经、丹珠尔经，圜听膜拜千计，不时赴各大寺讲经律。远者岁一梵呗彻山谷，庄严穷七宝，为西方极胜之区。

Il existe aussi les quatre grands monastères de Baibang, Ganden, Sera et Sang’e, vers lesquels convergent les régions proches et lointaines. Les plus importants abritent plus de cinq mille lamas, les suivants deux ou trois mille. Ganden est situé à quatre-vingts li du Potala ; c’est là que Tsongkhapa atteignit l’accomplissement. On y trouve son stūpa funéraire et son siège de méditation, au milieu de jardins et de sites remarquables tels que Zongjiao, Qieqi et Jingyuan. Aux jours de fête, le Dalaï-Lama monte sur son siège et enseigne le Kangyur et le Tengyur devant des milliers d’auditeurs qui l’entourent et se prosternent ; il se rend aussi de temps en temps dans les grands monastères pour exposer les sūtras et la discipline. Il visite les plus éloignés une fois par an et les chants rituels emplissent les vallées. Paré des sept trésors, ce lieu est l’un des plus éminents de l’Occident.

甘丹寺距山八十里，则宗喀巴成道之所。有遗塔及所坐禅榻，以十月二十五日为成道之期。是夕万户然灯，光明如昼。遇节期，则达赖升坐，讲甘珠尔经、丹珠尔经二经，乃西藏大乘经之最尊重者，圜听膜拜千计。达赖所坐叠氍毹数十重，番民得其一摩顶、一击拂者，如不世之遇。

Ganden se trouve à quatre-vingts li et constitue le lieu où Tsongkhapa atteignit l’accomplissement. On y conserve son stūpa funéraire et son siège de méditation. Le vingt-cinquième jour du dixième mois commémore cet accomplissement ; ce soir-là, dix mille foyers allument des lampes et la lumière est celle du plein jour. Aux fêtes, le Dalaï-Lama monte sur son siège et enseigne le Kangyur et le Tengyur, les deux ensembles d’écritures du Mahāyāna les plus vénérés au Tibet, devant des milliers d’auditeurs qui l’entourent et se prosternent. Son siège se compose de dizaines de couches de tapis ; si un Tibétain reçoit de lui une imposition sur le sommet de la tête ou un coup de chasse-mouches, il y voit une rencontre sans pareille.

甘丹寺在剌萨东五十里甘丹山，相传宗喀巴成佛处。有土城，壮丽如大小诏，大堪布掌之。

Le monastère de Ganden s’élève sur le mont Ganden, à cinquante li à l’est de Lhassa. La tradition affirme que Tsongkhapa y atteignit l’état de bouddha. Il possède une enceinte de terre aussi majestueuse que le Grand et le Petit Jokhang et relève d’un grand khenpo.

甘丹寺在拉撒东五十里甘丹山，相传为宗卡巴成佛处。或云即然灯古佛。经楼、佛像、幡幢宝盖，与大召、小召寺相埒，阐讲黄教，堪布喇嘛居之。

Le monastère de Ganden se trouve sur le mont Ganden, à cinquante li à l’est de Lhassa ; la tradition en fait le lieu où Tsongkhapa atteignit l’état de bouddha. Certains disent qu’il était l’ancien bouddha Dīpaṃkara. Sa bibliothèque des sūtras, ses images, bannières, drapeaux et dais rivalisent avec ceux du Grand et du Petit Jokhang. On y expose l’enseignement des Bonnets jaunes et un lama khenpo y réside.

噶尔丹寺在召寺东九里，形势与布达拉同。

Le temple de Gerdan se trouve à neuf li à l’est du Jokhang et sa disposition est semblable à celle du Potala.